Voznesenjska crkva u Bgd-u

Његова Светост Патријарх српски Г. Иринеј (Гавриловић)

Zemun

Crkva Sv. Petra i Pavla
nedelja, 09 novembar 2008 22:59
Sadašnja crkva osvećena je 1844.godine. Na ovom mestu, pre nje postojao je manastir, ne zna se muški ili ženski podignut za vreme kneza Lazara. Manastir je posvećen apostolu sv. Petru i Pavlu a podigao ga je Vukosav, otac vojvode Crepa (u narodnim pesmama Orlović Pavle) u XIV veku. Manastir nijebio tako veliki a imao je oko 30 hektara imanja. Ljudi su za ovo mesto izabrali gde se završava Bukovik. Posle Kosovskog boja i pogibije kneza Lazara, na presto je došao despot Stefan Lazarević kao turski vazal Bajazita. Bajazit je imao tri sina koji su se borili za vlast nad ovim prostorima Sulejmana, Muhameda i Musu. Despot Stefan Lazarević priklonio se Sulejmanu koga pobedjuje njegov brat Musa. Musa posle pobede 1413. godine organizuje kaznenu ekspediciju i poruši Bovan, Soko, Stalać i Kruševac i ovaj manastar spali do temenja. Tri veka kasnije posto je spaljen i porušen ovaj manastir do temenja, narod je dolazio na ovo mesto. Prenosilo se sa kolena na koleno da je na ovo mestu nekada postojao manastir, danas je to crkva. Tek 1780. počelo je da vaskrsava i da oživljava mesto. Prvo je 1756. obnovljen porušeni manastir sv Roman, a posle 15-20 godina podignuta je mala crkva a kasnije mali manastir cv. Petra i Pavla u kome je živelo 32 kaludjera. Tako je bilo do 1813. godine, posle propasti prvog srpskog ustanka, turci su ponovo srušili i zapalili ovaj manastir, medjutim Srbi su ipak duhovno i materijalno jačali i molili se bogu. Hteli su ponovoda obnove ovaj hram.

Godine 1831. predstavnici okolnih sela odu u Leskovac kod Šašit paše za dozvolu Paša znajući da je ovo mesto saborno, kulturni i istorijski centar, odbije da im izda dozvolu. Ljudi koju su došli kod njega pohapsi i zatraži otkup za njih, seljaci iz okolnih sela sakupe polovinu otkupa a za drugu polovinu se zaduže kod manastira sv. Roman.

Pod vladavinom Kneza Miloša, smeštani iz okolnih sela podignu ovaj božji hram posle 1835. godine jer tada već nije bilo Turaka u ovom kraju. U izgradnji nove crkve sv. Petra i Pavla učestvovao je narod iz okolnih sela. Ova crkva, veća i lepša, izgradjena je na starim temeljima do 1840. a osvećena 1844 pod vladavinom Aleksandra Karadjordjevića. U julu svake godine se održava takozvani Petrovdanski sabor.

slike crkve Sv. Petra i Pavla u Grabovu

http://cicevac-razanj.com/crkve-i-znamenitosti-u-opstini-razanj/crkva-sv-petra-i-pavla.html

Crkva Sv. Nikole u Braljini
nedelja, 09 novembar 2008 23:01
Ovo je stara crkva, davno podignuta još za vreme kneza Lazara koji je i njen ktitor. U njoj su se krstili i venčali žitelji Šetke kada je spaljena crkva sv. Petra i Pavla u vreme Turaka. Knjige, u kojima se nalaze ubeležena imena žitelja sela Šetke, nalaze se u istorijskom arhivu grada Niša.

Manastir sv. Roman

Manastir sv. Roman
nedelja, 09 novembar 2008 23:02


Ovaj manastir nalazi se na lepom šumovitom predelu izmedju Djunisa i Ražnja 1-2km od Južne Morave, izmedju Mojsinjskih planina i Djuniskog visa, u gustoj šumi na desnoj obali Južne Morave i nedaleko od sela Praskovče. Pripada grupi manastira koju su podignuti pre Nemanjića. Ovo je manastir iz daleke prošlosti. Podignut je nad grobnicom prepodobnog Romana, velikog isceljitelja i čudotvorca rodjenog u IX veku. Bio je učenik čuvene Ohridske škole sv. Klimenta. U ovaj kraj došao je sa svojim bratom Nestorom i širio hrišćanstvo na slovenskom jeziku i prosvećivao srpski narod. Prema nekim podacima vidi se da je Nestor živeo u manastiru na levoj obali Južne Morave, koji je bio podignut na visu u lovkastoj zaravni Gradišta, a izmedju sela Vitkovca i Djunisa. I danas se poznaju zidovi Nestorovog manastira koji je zvan Nestorovoj ili Nestrus, a koji je razrušio sultan Musa 1408. godine kada je razbio vojsku Despota Stefana. Godine i vekovi su prolazili, dogadjaji i zbivanja takodje, a manastir Sveti Roman ostao je svodok, do naših dana,svih tih promena i zbivanja u narodu ovog kraja. Kao i narod tako i manastir nije poštedjen nasilja stranih osvajača, te se zbog toga ne zna kakav je bio po stilu i zdanju u IX veku, ni kasnije za nekoliko vekova, jer je više puta do temenja rušen. Svete mošti sv. Romana i danas se nalaze u grobnici ispod kapele koja je uzidana u manastirski hram. Prvi put se ovaj manastir pominje u hrisovulji cara Vasilija II iz 1019. godine. Manastir je bio zapušten, a obnovio ga je Car Lazar 1377. godine. U tursko vreme ovaj manastir je bio pljačkan i paljen. Obnovio ga je izvesni Pile 1796. godine koji je od sultana dobio ferman za njegovu obnovu. To je učinio u znak zahvalnosti za njegovo izlečenje nad moštima sv. Romana.

Godine 1852. u manastirskoj porti sazidana je zvonara, u čijem se prizemlju nalazila prostorija, u kojoj su smešteni teški, duševni bolesnici, i koji su se svakodnevno čitanjem molitvi nam moštima sv. Romana lečili. Manastir sv. Roman bio je i prosvetni rasadnik za vreme turaka. U njemu je bila manastirska škola u kojoj su se spremali mladići za sveštena lica za bližu okolinu, narodne učenike i monahe.



Crkva zidana skromno ali temeljno i čvrsto, s jednim kubetom nad hramom od osam dugačkih i uzanih prozora. Sva je crkva zidana od kamena i pokrivena plehom. Osnova crkve je u obliku lista deteline. Crkva je podeljena na pripratu, hram, oltar i grobnicu svetog Romana i ima petora vrata, po dvoja sa južne i severne strane na priprati i jedna sa severne strane hrama (otvorena 1875. godine) za prolaz kaludjera kada je bilo dosta sveta u crkvi. Pri gradnji manastira vrata su ostavljena nisko da turni ne bi mogli uterivati konje u hrišćansku bogomolju, kako su to ranije činili. Priprata je zidom podeljena na severnu i južnu. Iz severne može se ući u hram, a iz južne u grobnicu sv. Romana. Srednji deo hrama je sužen zbog grobnice za jednu trećinu s južne strane i zidom predvojen. Oltar je na istočnoj strani zidom zavijen u polukrugu. Ikonostas je drveni i osim carskih dvei ima i leve dveri zasenjene zavesom. Grobnica je južni deo srednjeg dela hrama u vidu male crkvice. Na četri metra jugozapadno od spoljnog zida crkve, nalazi se četvrtasta kula (zvonara) sazidana od kamena 1852 godine. Sa istočne strane na zidu zvonare prikazan je u velikom stasu i crnoj rizi lik sv. Romana sa oreolom oko glave i kako desnom rukom drži štaku preko ruke a levom tabak hartije na kome piše „ Bratije mir i ljubav meždu soboju imjejte“. Na zvonari se nalaze tri zvona i zvonce – budilnik. Jedno zvono poklonio je Miloš Obrenović 03.04.1833. godine iste godine kada je ražanjska nahija pripojena Miloševoj Srbiji. Severozapadno od crkve je manastirski konak sa prizemljem i jednim spratom. Prizemlje je ozidano kamenjem 1796. godine a sprat 1847. godine

U prvom srpskom ustanku manastir je bio ratna bolnica za srpske ratnike. U manastiru sv. Roman lečeni su srpski junaci.Jovan Kursula, Petar Dobrnjac i graditelj Deligradskog šanca kapetan Vučo Žikić koji je u manastiru i sahranjen. Za vreme prvog svetskog rata u manastiru su postojali internat „Dom sv. Jelene“ i osnovna škola „ratničke dece“ oko 100 deteta kojima su očevi poginuli u I svetskom ratu a majke im poumirale. Manastir je bio muški sve do 1960. godine a potom pretvoren u ženski. Kod manastira se nalazi izvor svete vode, čija voda po predanju ima celibno dejstvo i pomaže ozdravljenju od raznih bolesti. Na dan sv. Romana 29 avgusta, svake godine se održava sabor, iz svih krajeva Srbije dolaze vernici da se poklone čudotvornim moštima sv Romana i pomole za isceljenje i ozdravljenje za sebe ili članove porodice.